กระดาษมูลช้าง

[webmaster]

กระดาษมูลช้าง

การผลิตกระดาษจากมูลช้าง

ประวัติความเป็นมาของการผลิตกระดาษจากมูลช้าง

เนื่องจาก โครงการศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย จังหวัดลำปาง เป็นสถานที่ดูแลและเลี้ยงดูช้างเป็นจำนวนมาก ซึ่งช้างจะกินอาหารวันละ ๒๐๐-๒๕๐ กิโลกรัม ต่อ วัน ดังนั้น ทำให้ช้างขับถ่ายมูลช้างออกมาเป็นจำนวนมาก ซึ่งทางศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย จึงได้นำมูลช้างมาแปรสภาพเป็น ปุ๋ยหมักจากมูลช้าง ส่วนกากมูลช้างที่ได้จากการหมัก ก็นำมาอัดแท่งเป็นแท่งเพาะชำกล้าไม้ และยังสามารถนำมาผลิตก๊าซชีวภาพ จากมูลช้าง นอกจากนั้น ทางศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย ยังได้เล็งเห็นประโยชน์ถึงมูลช้างที่ยังมีเศษหญ้า และ อ้อย ที่มีเส้นใยและเกิดการย่อยสลายในท้องของช้างมาแล้ว จึงนำมาผลิตเป็นกระดาษจากมูลช้าง ซึ่งประโยชน์ของกระดาษมูลช้างก็คล้ายๆกับกระดาษสาจากปอสา โดยใช้ในงานหัตถกรรมหลากหลายชนิด เช่น การทำร่มกระดาษ โคมไฟ สมุดบันทึก กล่องกระดาษทิชชู เป็นต้น
วัตถุประสงค์
๑. เพื่อเล็งเห็นคุณค่าของมูลช้างที่ไม่ใช้แล้วมาผลิตเป็นกระดาษสา ซึ่งสามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์เช่นเดียวกับกระดาษสา
๒. เพื่อเป็นการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพราะสามารถย่อยสลายได้โดยวิธีธรรมชาติ
๓. เพื่อลดการทำลายธรรมชาติ คือ มิให้มีการทำลายป่าเพื่อนำต้นสามาทำกระดาษสา
๔. เพื่อเป็นการส่งเสริมอาชีพใหม่ของประชาชน
๕. เพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวและเผยแพร่เกี่ยวกับการผลิตกระดาษมูลช้าง

อุปกรณ์ในการผลิตกระดาษมูลช้าง

๑. บ่อหมักมูลช้างสำหรับทำเชื้อเพลิงใช้ในการหุงต้มจำนวน ๑ บ่อ ขนาด ๑.๕  ๒ ม.
๒. ถังต้ม ๒ ถัง
๓. หัวเตา ๒ หัว
๔. พื้นที่โครงการประมาณ ๒๐๐ –๔๐๐ ตารางวา
๕. สิ่งปลูกสร้างโรงเรือน ขนาด ๑๐  ๒๐ ม.
๖. เครื่องจักร ๑ เครื่อง (สำหรับตีเยื่อให้ยุ้ย)
๗. บ่อล้างมูลช้าง ๑ บ่อ
๘. ตะแกรงสำหรับตากกระดาษ จำนวน ๑๕๐ อัน ขนาด ๑๘  ๒๒ นิ้ว ๒๒  ๓๗ นิ้ว ๔๔  ๔๔ นิ้ว และ ๔๐  ๑๒๐ นิ้ว
๙. บ่อแช่สำหรับตักกระดาษ ๒ บ่อ ขนาด ๑.๕ ม.  ๒.๐๐ ม.  ๒๐ ซม.
๑๐. คนงาน ประมาณ ๕ – ๑๐ คน


วิธีการผลิตกระดาษมูลช้าง
๑. นำมูลช้างมาล้างจนเหลือแต่กากพืช
๒. นำกากพืชที่ได้มาแช่น้ำทิ้งไว้ ๑-๒ คืน เพื่อให้ตกตะกอน
๓. นำกากพืชมาผสมกับน้ำ ในอัตราส่วน ๑  ๒ แล้วมาต้มในน้ำร้อนประมาณ ๑๒๐ องศาเซลเซียส ประมาณ ๓-๖ ชั่วโมง จนกระทั่งยุ่ยแล้วนำไปล้างน้ำอีกครั้ง
๔. นำกากพืชที่ยุ่ยไปแช่น้ำคลอรีน ในอัตราส่วน 1:2 (ผงคลอรีน 1 ช้อนโต๊ะต่อน้ำ 20 ลิตร) ทิ้งไว้ 6-9 ชั่วโมง เพื่อเป็นการฆ่าเชื้อและกัดสีของเยื่อใบไม้ต่างออกจนเป็นสีขาวขุ่น
๕. ทุบหรือตี เยื่อใบไม้ต่างๆ เพื่อให้ยุ่ยมากขึ้น โดยใช้ท่อนไม้หรือค้อนไม้ทุบเรื่อยๆสม่ำเสมอ ประมาณ ½ ชั่วโมง หรืออาจใช้เครื่องจักรตีแทนการทุบก็ได้
๖. นำเยื่อที่ยุ่ยเต็มที่ไปแช่น้ำในอ่างซีเมนต์และคนให้เยื่อกระจายให้ทั่วอ่าง แล้วจึงใช้ตะแกรงมุ้งลวดมาตักเยื่อใบไม้ที่อยู่ในน้ำขึ้นมาตากแดดให้แห้ง
๗. เมื่อแห้เสร็จแล้วจึงลอกเอาเยื่อกระดาษมูลช้างออก จะได้กระดาษมูลช้างตามที่ต้องการ
๘. นำกระดาษมารีดโดยใช้เครื่องรีด รีดกระดาษให้เรียบ

หมายเหตุ
หากต้องการให้กระดาษมีสีสันสวยงามสามารถใส่สีที่ต้องการลงไปผสมกับน้ำในอ่างก่อนที่จะใช้ตะแกรงมุ้งลวดตักเยื่อกระดาษขึ้นมาตาก และหากจะให้กระดาษมีลวดลายสวยงามตามธรรมชาติ ก็สามารถใส่กลีบดอกไม้ ใบไม้ หรือผลิตภัณฑ์อื่นๆ ที่ทำมาจากธรรมชาติตามที่ต้องการได้ โดยวางกลีบดอกไม้ ใบไม้ บนเยื่อจากมูลช้างขณะที่อยู่บนตะแกรงมุ้งลวด ก็จะได้ลวดลายตามที่ต้องการ

[webmaster]

กรรมวิธีในการผลิตกระดาษมูลช้าง

มูลช้างมีประโยชน์

Picture25.jpg (44.98 KiB) เปิดดู 487 ครั้ง

[webmaster]

การต้มมูลช้าง

Picture15.jpg (27.7 KiB) เปิดดู 483 ครั้ง

[webmaster]

การต้มเพื่อฆ่าเชื้อ

Picture16.jpg (28.71 KiB) เปิดดู 471 ครั้ง

[webmaster]

การปั่นเพื่อนทำให้มูลละเอียด ขั้นตอนนี้มีการผสมสีลงไปด้วย

Picture17.jpg (27.82 KiB) เปิดดู 466 ครั้ง

[webmaster]

หลังจากแยกกากและปั้นเป็นก้อนขนาด 300 กรัม เพื่อนำไปเทลงในแบบ

Picture18.jpg (18.2 KiB) เปิดดู 468 ครั้ง

[webmaster]

การเทลงแบบและเกลี่ยให้ทั่วแบบ

Picture19.jpg (22.16 KiB) เปิดดู 467 ครั้ง

[webmaster]

หลังจากตากแดด และ ขัดเอาเม็ดทรายออก ก็เสร็จสิ้นกระบวนการ

Picture22.jpg (36.54 KiB) เปิดดู 469 ครั้ง

[webmaster]

กระดาษมูลช้าง

Picture10.jpg (33.6 KiB) เปิดดู 467 ครั้ง

[webmaster]

กระดาษมูลช้างแปรรูป

Picture13.jpg (45.1 KiB) เปิดดู 463 ครั้ง